|
YÖRESEL EL SANATLARI
Yozgat’ta eski yaygınlığını yitirmiş olmakla birlikte
dokumacılık,örücülük gibi el sanatları,günümüzde de
sürdürülmektedir. Kilim,halı,bez başlıca dokuma türleridir.
Ancak bunlarda özgün süslemelerden veya dokuma
tekniklerinden söz edilemez. Halılar Kayseri
halılarını,kilimlerde Şarkışla kilimlerini andırır.
Geometrik motiflerle stilize bitki ve hayvan motifleri
yaygın süslemelerdir. Dokumacılıkta bordo,lacivert ve yeşil
renkler egemendir.
YÖREYE HAS ÖZELLİKLER
Nüfus bakımından kaynaklanan çeşitlilikler,toplumsal
ilişkilerde kısıtlayıcı etkiler yaratmıştır. 1950
sonlarındaki göçler,1960 larda yoğunlaşan kentleşme
eğilimleri bu yapıyı da etkilemiştir. İnançlardaki yaşam
farklılıklarının ve geleneklerin,günlük maddi yaşam
koşulları ve yaygınlaşan çağdaş değerlerle yeniden
biçimlenmeye yöneldiği gözlenmektedir. Bu değişim kırsal
kesimde daha yavaş olmaktadır. Kadınlarla erkeklerin aynı
sofraya oturmaması,yolda yürürken kadının erkeğin önüne
geçmesinin ayıplanması,aile içinde,büyükler varsa
karı-kocanın birbirlerinin adlarını anmadan
konuşmaları,sürdürülen gelenek ve töreler
arasındadır. Yozgat İlinde özel kutlama günü olarak
Atatürk’ün Yozgat’a gelişi olan 15 Ekim, 1981 yılından bu
yana her yıl kutlanmaktadır.
Yozgat Yöresinde Kadın ve Erkek
Kıyafetleri :
Kadın Kıyafetleri : Yozgat Yöresinde
kadınlar eskiden şu parçalardan oluşan kıyafetleri
giyerlerdi ;
Fes
: Düz keçe dövülerek üçgen şekline getirilip başa oturtulur.
Üzerine beyaz kumaş kare şeklinde kesilip, iğne ile işlenip
yukarıya doğru daraltılır. Fesin ön kısmı altın paralar,
işlemeler ve boncuklarla süslenir. Merkeze bağlı köylerde
feslerin önünün ay yıldızla da süslendiği görülmektedir.
Üzerine de kıvrak bağlanır.
Çepken
: Yuvarlak yakalı ve uzun kolludur. Önü açıktır. Her tarafı
Gümüş, Altın veya düz simle işlenir. Genelde Şalvarla aynı
renkte olup, birlikte giyilir.
Şalvar
: Şalvar üç etek altına giyilen ve cepken altına giyilen
olmak üzere iki çeşittir. Çepken altına giyilen şalvar,
çepkenle aynı kumaştan olup çepkendeki işlemeler şalvarda da
vardır. Üç etek altına giyilen şalvar, tek renk olabileceği
gibi işlemelide olabilir. Şalvarın bel kısmında bir iple
bağlanabilmesi için iki parmak kalınlığında uçkurluk vardır.
Entari
: Üç eteğin içine giyilir. Yaka ağızları ve kollar kanefiçe
denilen işleme ile süslenir. İşlemelerde kök boya ile
boyanmış ipler ve canlı renkler kullanılır.
Bel
Boncuğu : Bel kuşağının incesi olup, boncuklarla ve
püsküllerle süslenerek yapılmış ve kuşağın ucuna takılan bir
parçadır.
Çorap
: Beyaz yün veya renkli yünlerden işlemeli çoraplardır.
Günümüzde bu parçalardan oluşan kıyafetler sadece özel
günlerde giyilmekte olup, kadın kıyafetleri boydan elbise ve
etek ceket olarak görülmektedir.
Erkek
Kıyafetleri :
Erkek
Kıyafetleri de kadın kıyafetleri gibi eskiden şu parçalardan
oluşurdu;
Fes
: Dövülmüş düz keçe külah şekline getirilerek elde
edilir. Üzerine “Poçu” veya “Kıvrak” bağlanır.
Cepken:
Kilim tezgahlarında dokunan kabaca kumaşlardan dikilir. Önü
tamamen açıktır. Kollar uzundur. İlik ve düğme bulunmaz. Kol
ağızları yırtmaçlı ve işlemelidir.
Potur
: Genel olarak keçeli kalın kumaştan dikilir. Bel kısmında
iki parmak kalınlığında uçgurluk bulunur. Uçgurluk iple
bağlanır. Poturun paça kısımları aşağı doğru daralır, kalça
kısmı toplu bir şekilde genişçe dikilir.
Bel
Kuşağı : El tezgahlarında renkli ve düz olmak üzere iki
şekilde dokunmuş eni 20-30 cm arasında değişen uzun
kuşaktır.
Çorap
: Beş şişle örülen yünden çoraplardır.
Çarık
: Tabaklanmış deriden yapılır. Üst kısmı Deri veya iple
büzülerek ayakta kalıplanarak giyilir.
Yağlık
: Bel kuşağına tutturularak yana bağlanan mendil. |
